ದೇಸಿ ನುಡಿಗಟ್ಟು - ಔರಾದ್ ಸೀಮೆ | ಹೋಳ್ಗಿ ಉಣ್ಸಲಾಕ್ ಕೊಳ್ಳಾಗಿಂದ ಬಂಗಾರ ಮಾರ್ಯಾಳ ಬಾಯವ್ವ

"ನೋಡ್ ಮಗಾ... ಮೊದ್ಲೇ ನಾವ್ ಗರೀಬ್ ಮಂದಿ, ನಿಮ್ಮ್ ಮುತ್ಯಾ ಏನ್ ಒಂದ್ ಗುಂಟೆ ಜಾಗಾ ಬಿ ಗಳ್ಸಿ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಮತ್ತ್ ನಿಮ್ಮಪ್ಪ ಊರ್ ಗೌಡರ್ ಪಟೇಲ್ ದೋಸ್ತಾನ್ ಮಾಡಿ ಇದ್ದಿಂದ್ ಎಲ್ಲಾ ಚಟಗೋಳ್ ಕಲ್ತಾರ್. ಸಂಸಾರಕ ಎಣ್ಣಿ ಉಪ್ಪು ತರೋದು ಬಿ ಕುದಿಯಿಲ್ಲ. ನಾವ್ ಸತ್ತೂರ್ ಹೂಳಾಕ ಬಿ ಜಾಗಾ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥದ್ರಾಗ್ ನಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಶಾಲಿಗ್ ಖಳ್ಸಿಲಿ ಮಗಾ?"

ನಮ್ಮವ್ ಬಾಯವ್ವನ ಜಿಂದಗಿ ಭಾಳ್ ಹೈರಾಣಾಗಿತ್ತು. ಒಂದ್ಹೊತ್ತು ಹೊಟ್ಟಿಗ್ ಅನ್ನ ಸಿಗ್ಬೇಕ್ ಅಂದುರೇ ತೋಲ್ ಖರ್ಮ ಆಗಿತ್ತ್. ವರ್ಷ್ ಪೂರಾ ಊರಿಂದ್ ಗೌಡುರ್ ಹೊಲ್ದಾಗ್ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ಬಂದಿಂದ್ ನಾಕ್ ರೂಪಾಯಿದಿಂದ್ ಮಕ್ಳಿಗೆ ಸಲಹುತಿಳು. ಇಂಥ ಹೈರಾಣಗತಿ ಜಿಂದಗಿದಾಗ ಮೂರ್ ಮಕ್ಳಿಗೆ ಸಲುವುದೇ ಭಾಳ್ ಮುಸ್ಕಿಲ್ ಇತ್ತ. ಇಂಥದ್ರಾಗ್ ಪಾರುಗೊಳಿಗ್ ಶಾಲಿ ಕಲ್ಸದ್ ಅಂದುರ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಆಯ್ತುದ್.

ಹರಿದ ಸಂಸಾರದಾಗ್ ಅವ್ವು ಹ್ಯಾಂಗ್ ಜಿಂದಗಿ ಮಾಡ್ಲಾತಿರ್ಬೇಕಂತ್ ತಿಳ್ಕೊಂಡಿ, ದೊಡ್ಡ ಮಗ ಊರಿಂದ್ ಸೌಕಾರ ಸಂಗಪ್ಪೋರ್ ಬಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲುತನ (ಆರ್ ಹೊಡಿಲಾಕ್) ಮಾಡ್ಲಾಕ್ ನೌಕ್ರಿ ಉಳ್ದಾ. ಸಣ್ಣ ಮಗಾ ಸೀಮೆ ಸರ್ದಾರ್ ಬಾಜು ಊರಿಂದ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪಟೇಲುರ್ ಬಲ್ಲಿ ದನಾ ಕಾಯ್ಲಾಕ್ ನೌಕ್ರಿ ಉಳ್ದಾ. ಇಬ್ಬರ್ ಮಕ್ಕುಳ್ ದಂಧೆ ಮಾಡ್ಲಾಕ್ ನೌಕ್ರಿ ಉಳ್ದಾ ಮ್ಯಾಲ್ ಅವ್ವುಗ್ ಜರಾ ಹೈರಾಣ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಯ್ತು. ಆಳ ಮನಷ್ಯಾಗ್ ವರ್ಷಿಗ್ ನಾಕ್ ರೂಪಾಯಿ‌ ಮತ್ತ್ ಉಳ್ಳಾಕ್ ಏಳ್ ಅಡ್ಡಿ ಜ್ವಾಳ ಕೊಟ್ಟಿಂದ್ ಸಲೇಕ್ ಮನೀ ಖರ್ಚ್ ಜರಾ ಕಮ್ಮ್ ಆಯ್ತ್ ಅಂತ ಅವ್ವು ಥೋಡೆ ಸಮಾಧಾನ ಆಗಿದುಳ.

ಎಲ್ಲರ್ ಹಾಂಗ ಬಾಯವ್ವುಗ್ ಬಿ ಸಣ್ಣ ಮಗನ್ಮಾಲೆ ಜರಾ ಮಾಯಾ ಇತ್ತು. ಭಾಳ್ ಲಾಡ್ಕಿದಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ್ ‌ಕಡಿಂದ್ ಸಣ್ಣ ಮಗ್ನಿಗ್ 'ನಾಕ್ ಅಕ್ಷರ ಕಲ್ಸಬೇಕ್' ಅಂತ ಹಡೆದ ತಾಯಿಗ್ ಆಗಾಗ್ ಕಾಡ್ಲಾತಿತ್ತ್. ಮತ್ ಸಣ್ಣ ಮಗಾ ಬಿ ಯಾಗ್ ನೋಡ್ದರ್ ಆಗ, "ಎವ್ವಾ ನೀ ಹೆಂಗರಾ ಮಾಡ್ ನಂಗ್ ನೌಕ್ರಿ ಇಡ್ಬೇಡ ನೋಡ್," "ನಾ ಶಾಲಿಗೇ ಹೋಗ್ತಾ, ಖರೇ ಎಲ್ಬಿ ದಂಧ್ಯಾ ಮಾಡಲ್ಲ," -ತಾಯಿಗ ಹಠ ತೇಗಿತಿದಾ.

ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ದೇಸಿ ನುಡಿಗಟ್ಟು - ಮಂಡ್ಯ ಸೀಮೆ | ಊರ್ಗೆಲ್ಲ ಬಂದ್ ಹೊಕ್ರುಸ್ಕೋತು ಆಳಾದ್ ಕೆಂಡುದ್ ಬರ್‍ಗಾಲ

"ನೋಡ್ ಮಗಾ... ಮೊದ್ಲೇ ನಾವ್ ಗರೀಬ್ ಮಂದಿ, ನಮ್ ಹೆಸ್ರಿಗ್ ನಿಮ್ಮ್ ಮುತ್ಯಾ ಏನ್ ಒಂದ್ ಗುಂಟೆ ಜಾಗಾ ಬಿ ಗಳ್ಸಿ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಮತ್ತ್ ನಿಮ್ಮಪ್ಪ ಹರಾ ಅವ್ರು ಊರ್ ಗೌಡರ್ ಪಟೇಲ್, ಪಟವಾರಿ ಸರಿ ದೋಸ್ತಾನ್ ಮಾಡಿ ಇದ್ದಿಂದ್ ಎಲ್ಲಾ ಚಟಗೋಳ್ ಕಲ್ತಾರ್. ಮನೀ ಸಂಸಾರಕ ಎಣ್ಣಿ ಉಪ್ಪು ತರೋದು ಬಿ ಕುದಿಯಿಲ್ಲ. ನಾವ್ ಸತ್ತೂರ್ ಹೂಳಾಕ ಬಿ ಜಾಗಾ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥದ್ರಾಗ್ ನಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಶಾಲಿಗ್ ಖಳ್ಸಿಲಿ ಮಗಾ...?" ಅಂತ ತಾಯಿ ಬಾಯವ್ವ ಮಗನ ಮುಂದ್ ಕುಂತಿ ಅಳಕೋತ, ಹರ್ದೊಗಿಂದ್ ಸೆರಗದಿಂದ್ ಕಣೀರ್ ಒರ್ಸಕೋತಾ ಹೇಳ್ದುಳ್.

ಒಂದಿನಾ ಬಾಯವ್ವ ಊರಾಗಿಂದ ಗೌಡುರ್ ಹೊಲುಕ್ ‌ಕೂಲಿಗಂತ ಹೋಗಿದುಳ್, ಭಾಳ್ ನೀಡ್ಕಿ ಆಗಿದುವ್. ಅಲ್ಲೇ ಗಿಡದ ಕೆಳಾಗ್ ಇದ್ದಿಂದ್ ಕೊಡ್ದಾಗಿಂದ ನೀರ್ ತಕೊಂಡ್ ಕುಡ್ದಿದುಳ್. ಅಷ್ಟುಕೇ ಗೌಡಸಾನಿ, "ಏಯ್ ಬಾಯವ್ವ... ನಿಂಗ್ ಎಷ್ಟರಾ ಬುದ್ಧಿಗಿದ್ದಿ ಅದಾ ಇಲ್ಲ? ನಿಮ್ಮ ಜಾತಿ ಯಾವ್ದ ಅದಾ, ನಮ್ ಜಾತಿ ಯಾವ್ದ ಅದಾ ಅಂತ ಖುನಾ ಇಲ್ಲಾ ಏನ್? ನಾವ್ ಕುಡ್ಯಾ ನೀರಿಂದ ಬಿಂದಿಗಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿ ನೀರ ತಕೋತಿ...! ಕೇಳ್ದುರ್ ನಾನೇ ಬಂದಿ ಮ್ಯಾಲಿಂದ ಹಾಕ್ತಿದಾ ಅಲಾ?" ಅಂತ ಮನ್ಸಿಗ್ ಬಂದಾಂಗ್ ಬೈದಿ ಮಾನಾ ತೆಗ್ದಿಂದ್ ನೆಂಪು ಬಾಯವ್ವನ ತಲ್ಯಾಗ್ ಹಂಗೇ ಇತ್ತ್. ಆದೂರ್ ಏನ್ ಮಾಡ್ತಾಳ್, ಗತಿ ಇಲ್ದ್ ಸಂಸಾರದಾಗ್ ಅನ್ಸಕೊಂಡಿ, ಆಡ್ಸಕೊಂಡಿ ಮತ್ತ್ ಅಲ್ಲೇ ಕೂಲಿಗ್ ಹೋಗೋ ಮಜಬೂರಿ ಇತ್ತು.

Image

ನೋಕ್ರಿ ಮನ್ಸಾ ಅಂತ ತಿಳ್ದಿ ಮುಂಜಾನತ್ ನ್ಯಾರಿಗ್ ಮಾಡ್ಲಾಕ್ ತಂಗುಳ್ ರೊಟ್ಟಿ ನೀಡ್ಯಾರ್. ಅದು ಬಿ ಮ್ಯಾಗಿಂದ್ ರೊಟ್ಟಿ ಪಾವ್ಡಿನಾಗ ಹಾಕ್ತಾರಾ. ಅಟೇ ಹಾಕಿ ಅಗಸುರ್ ಕತ್ತಿ ಹಾಂಗ್ ಹಗ್ಲತ್ ರಾತ್ರಿ ಬಿ ದುಡ್ಸೋಕ್ತಾರ್. ಈಟ್ ಬೇಜಾತ್ ಆಗಿ, ಸಣ್ಣೋರಾಗಿ ದಂಧ್ಯಾ ಮಾಡದ್ ಕಿಂತಾ ಎಲ್ಲಾರಾ ಭಿಕ್ಶ್ಯಾ ಬೇಡಿ ತಿಂಬೋದ್ ಛಂದ್ ಅದಾ ಅಂತ ಒಂದೊಂದ್ ಸಲ ಅನ್ಸತಿತ್. ಹೋಗ್ಲಿ ಸಣ್ ಕುಲದವ್ರು ಅಂದುರ್ ಏನ್ ಸಣ್ಣೋರು ಇರ್ತಾರಾ, ದಯಾ ಮಯಾ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಿಗ್ ಸಣ್ಣ ಕುಲ್ದ್ ಮಂದಿ ಬಲ್ಲೇ ಇರ್ತುದ್. "ಇವ್ರು ದೊಡ್ಡೋರ ಅನ್ಸಕೊಂಡೋರ್ದು ಮನ್ಸ್ ಏನ್ ದೊಡ್ಡುದ್ ಇರಲ್ಲ ನೋಡ್ರೀ..." -ಒಮ್ಮೊಮಿ ತಂತಾನೇ ಎದಿಗಟ್ಟ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ ಇರ್ತಿದ್ದುಳು.

ಅದು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬ, ಊರಾಗ ಎಲ್ಲಾರ್ ಮನ್ಯಾಗ್ ಹಬ್ಬದ ತಯ್ಯಾರಿ ನಡ್ದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರ ಮನ್ಯಾಗಿಂದ್ ಹೋಳ್ಗಿ, ಆಂಬುರ್ ವಾಸುನ್ ಘಮಂತ್ ಹೊಡಿಲಾತಿತ್ತ್. ಹೊಲ್ದಾಗಿಂದ ಪಾಂಡವರಿಗ ನೇವ್ದಿ ತೋರೋದು, ದನಕರಿಗ್ ಪೂಜಾ ಮಾಡಾದು, ಊರ್ ದ್ಯಾವ್ರಿಗ್ ತೋರ್ಕೊಂಡ್ ಬರೋದ್ರಾಗ್ ಊರ್ ಮಂದಿ ಖುಷಿದಾಗ ಇದ್ದುರ್, ಆದುರ್ ಬಾಯವ್ವುನ್ ಮನ್ಯಾಗ್ ಹಂಗ್ ಯಾವ್ದು ಬಿ ಪೂಜಾ ಪುನಸ್ಕಾರ, ನೇವ್ದಿ ತೋರೋದು, ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡೋದ ಇದ್ದೀಲ್ಲ. ಒಂದ್ ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಮಗುಳ ಮದಿಗ್ ತಂದಿಂದ ಬಾಕಿ ಹಾಂಗೇ ಇತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಮಗ್ನಿಗ್ ಶಾಲಿಗ್ ಖರ್ಚಾ, ಮನಿ ಖರ್ಚ್ ಅಂದುರ್ ಎಲ್ಲಿಂದ್ ಇರ್ತ್ವವ್ ರೊಕ್ಕ.

ಹಬ್ಬದಿನಾ ದನಕರಿಗ್ ಮೈತೊಳ್ಕೊಂಡು ಬಂದು, ದಾವಣಿದಾಗ ಕಟ್ಲಾತಿದಾ ದೊಡ್ಡ ಮಗ್ನಿಗ್ ಸೌಕಾರ ಮನ್ಯಾಗಿಂದ ಹೋಳ್ಗಿ ಘಮಾಕಿ ಹೊಂಟಿತ್. "ಅಬ್ಬಾ...! ಇದು ಉಗಾದಿ ಹಬ್ಬ, ಹ್ಯಾಂಗ್ಬಿ ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡ್ತಾರ್, ಗೌಡ್ತಿ ನಂಗ್ ಬಿ ನೀಡ್ತಾರ್," ಅಂತ ಕುಣಿಲಾತಿದಾ ಹಿರೇ ಮಗಾ.

ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ದೇಸಿ ನುಡಿಗಟ್ಟು - ಕುಂದಾಪುರ ಸೀಮೆ | ದೇವ್ರಿಗಿಂತ ಮೊದ್ಲ ನೆನ್ಪ್ ಆಪುದ್ ನೀನೆ ಅಲ್ದಾ ಅಮಾ...

ಗೌಡ್ತಿ ಬಂದಿ ಎತ್ತಿಗ್ ಪೂಜಾ ಮಾಡಿ ನೇವ್ದಿ ತೋರೋದ್ ಎಲ್ಲಾ ಮುಗಿತು. ಹೀನಾ ಏನ್ ಈಗ ಕರೀತಾರ್, ಆಗ ಕರೀತಾರ್ ಅಂತ ಹಿರೇ ಮಗಾ ಮನಿ ಮುಂದ್ ಸುತ್ತು ಹೊಡ್ಕೋತಾ ನಿಂತಾ. ಊಹುಂ... ಯಾರ್ಬಿ ಕರ್ದಿಲ್ಲ...

ಪೈಲಾನೇ ಬ್ಯಾಸಕಿ ದಿನಾ. ಬೆಂಕಿ ಅಂತ ಬಿಸ್ಲು. ಹಸು ಆಗಿಂದ್ ಹೊಟ್ಟಿಗ್ ತಾಳ್ಕೋಲಾಕ್ ಆಗಲ ಹೊಂಟಿತ್. ಆದೂರ್ ಬಿ ಹೀನಾ ಕರೀತಾರ್ ಅಂತೇ ಅನ್ಸಲಾತಿತ್ತು.

ಸೌಕಾರ್ ಉಂಡಿ ಮನಿ ಹೊರಗ ಬಂದುರ್. ಈಗ ನಂಗೇ ಕರೀಲಾಕ್ ಬಂದರ್ ಅನ್ಕೊಂಡಾ. ಊಹುಂ... "ಆ... ಎತ್ತಿಗ್, ಎಮ್ಮಿಗ್, ಹೋರಿಗ್ ಹುಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನೀರ ಕುಡ್ಸಿ, ಬೇರೆ ಕಡಿ ಕಟ್ಟು, ಮನೀಗ್ ಹೋಗ್," ಅಂದು ಒಳಗ್ ಹೋದ್ರು ಸೌಕಾರ್. ಈಗೇನ್ ಮಾಡ್ಲಿ ಅಂತ ಸಪ್ಪುಗ್ ಮಾರೀ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ ಮನೀಗ್ ಬಂದ್ ಮೂಲ್ಯಾಗ್ ಕುಂತಾ.

"ಊರ್ತುಂಬಾ ಎಲ್ಲರ ಮನ್ಯಾಗ್ ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡ್ಯಾರ್, ನೀ ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಲ ಯವ್ವಾ? ಮತಾ ಅದೇ ರೊಟ್ಪಿ, ಹೆಬ್ರೇಟ್ ಜ್ವಾಳಾ ಅಂಬ್ಲಿ ಮಾಡಿದಿ. ದಿನಾ ಇದೇ ಮಾಡ್ತೀ. ಈಗೋತ್ಬಿ ಇದೇನಾ?" ಅಂತ ‌ಮಗ ಸಿಟ್ಟಿಗ್ ಬಂದಾ ಕೇಳ್ದಾ. ಮಸ್ಕಿನಾಗ ಮುಲ್ಲಾ ನಮಾಜ್ ಬಿದ್ದಾಗ್ ಎದ್ದಿ ಹೋಗಿ ನೌಕ್ರಿ ಮಾಡಿ ಬಂದ್ ಮಗ್ನಿಗ್, ಎಷ್ಟು ಹಸಿವ್ ಆಗ್ಯಾವ ಅಂತ ಹಡೆದ ತಾಯಿಗ್ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು. ಗರೀಬ್ ಮನ್ಯಾಗ್ ಏನಾರಾ ಕಮ್ಮ್ ಇರ್ಲಿ ಖರೇ ಮಕ್ಳಿಗ್ ಕೇಳಿಂದ್ ಕೊಡ್ಬೇಕ್ ಅನ್ಸುತು.

Image

ಮನ್ಯಾಗರಾ ಹಣೀಗ್ ಹಚ್ಕೋಲಾಕ್ ನಯಾ ಪೈಸಾ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡ್ಲಾಕ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ ತರ್ಲಿ ಅಂತ ಚಿಂತ್ಯಾಗ್ ಇದ್ದ ಬಾಯವ್ವ, ಮದಿ ಯಾಳಿಗ್ ತವುರ್ ಮನ್ಯೋರ್ ಕೊಟ್ಟಿಂದ್ ಕಿವ್ಯಾಗಿಂದ್ ಹೂವಾ, ಕಾಲ್ಕಡ್ಗಾ, ರಟ್ಟಿ ಕಡ್ಗಾ ಮಾರ್ಬೇಕ್ ಅಂತ ಮನ್ಸ್ ಮಾಡ್ದುಳ್. ಬಂಗಾರ ಏನ್ ಇವತ್ತು ಹೋಗ್ತುದ್ ನಾಳಿಗ್ ಬರ್ತುದ್, ಅವೇನ್ ಹೊಟ್ಟಿ ತುಂಬ್ಸಲಾ; ಮಕ್ಳಿಗ್ ಉಪಾಸಿ ಇಟ್ಟ ಮನ್ಯಾಗ್ ಬಂಗಾರ ಇಟ್ಕೊಂಡಿ ಏನ್ ಮಾಡ್ಲಿ? ಬಂಗಾರಕಿಂತಾ ನಂಗ್ ಮಕ್ಕುಳ್ ಜೀವಾ ಪೈಲೇ ನೋಡ್ತಾ ಅಂತ ಗಟ್ಟಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ, ಇದ್ದಿಂದ್ ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಎಲ್ಲಾ ತಕೊಂಡ್ ಕ್ವಾಟಿಗ್ ಹೋದುಳ. ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸಲ ದುಕಾನದಾವ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಕೇಳ್ದಾ ಹಂಗೇ ಕೊಟ್ಟಿ ರೊಕ್ಕ ತಕೊಂಡ್ ಬಂದುಳ.

ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡ್ಲಾಕ್ ಯಾನೇನ್ ಹತ್ತಾವ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ ತಕೊಂಡಿ ಬರೋತನ್ಕಾ ಹೊತ್ತು ಮುಣಗಿತ್ತು. ಆಗಿನತನ್ಕಾ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕುಳ್ ಮುಂಜಾನಾತಿಂದೆ ರೊಟ್ಟಿ ಪಲ್ಲ್ಯಾ ಉಂಡಿ ಕುಂತಿದುರ್. ಏನ್ ಮಾಡ್ತಾಳ್ ಒಬ್ಳೆ... ಹಳಾ ಮನ್ಯಾಗ್ ಎಲ್ಲಾ ದಂಧ್ಯೇ ಒಬ್ಬಾಕಿನೇ ಮಾಡ್ಬೇಕ್. ಹಂಗೇ ಬ್ಯಾಳಿ ಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲಾ ದಂಧೆ ಮಾಡ್ಕೊಂಬತನ್ಕಾ ರಾತ್ರಿ ಆಯ್ತು. ಹೋಳ್ಗಿ ಮಾಡ್ದುಳ್, ಮೂರು ಮಕ್ಕುಳ, ಗಂಡುನ್ ಸಂಗೂಟ ಕುಂತಿ ಉಳ್ಳಾಕ್ ಪೂರಾ ರಾತ್ರಿ ದಸ್ ಆಯ್ತು.

ನಿಮಗೆ ಏನು ಅನ್ನಿಸ್ತು?
7 ವೋಟ್